Merkuryo/Asoge: Ilang mga Katotohanan at ang mga Epekto nito sa Kalusugan ng Tao

Ano ang asoge?

Ang elementong asoge ay likido sa karaniwang temperatura. Tinatawag din itong likidong pilak dahil sa kanyang anyo.

Iba’t-iba ang anyo ng asoge. Ang metallic na asoge ay makinang at walang amoy na likido, na kapag ininit ay nagiging isang walang kulay at walang amoy na gas. Ito ay karaniwang ginagamit sa mga termometro at baterya at ginagamit din ng mga dentista sa pampasta ng ngipin.

Ang iba pang anyo ng asoge ay organic mercury compounds tulad ng methyl mercury, na nabubuo sa mga tisyu ng isda, at inorganic mercury na kapag inihalo sa iba pang elemento tulad ng chlorine, sulfur, o oxygen ay nagiging asin. Ang puting pulbos na ito ay paminsan-minsang ginagamit sa mga kremang pampaputi ng balat, at bilang kremang panlanggas o pamahid.

Anu-ano ang mga gamit ng asoge?

Ang elementong asoge ay ginagamit sa mga barometro, termometro at iba pang instrumentong panukat. Ang inorganic na merkuryo ay nagagamit sa mga kosmetiko, pantina, salamin, alahas at gamot, habang ang mercury salts ay ginagamit sa pagproseso ng ginto, pilak at tanso. Ang merkuryo ay matatagpuan din sa mga gamit na elektronik tulad ng mga baterya, switches at mga mercury vapor lamps. Ang inorganikong asoge naman ay ginagamit sa potograpiya, paglanggas o antiseptiko, pagkukulti, pag-embalsamo at maging pampreserba ng kahoy.

Paano tayo nalalantad sa asoge?

Ang pagkakalantad sa merkuryo ay nangyayari dahil sa pagkakalanghap o pagka-kain nito. Ang pagkalantad sa metalikong asoge ay maaaring nangyayari sa pagkabasag ng termometro. Kapag hindi sinunod ang tamang pag-inis nito, ang sumingaw na asoge ay maaaring malanghap. Ang asogeng nahawakan ng walang gwantes ay maaaring masipsip at pumasok sa balat. Ang pagkalantad naman sa methyl mercury ay dahil sa pagkain ng isda o laman-dagat na nanggaling sa katubigang kontaminado ng asoge.

Paano nakaaapekto ang asoge sa ating kalusugan?

Ang ating nervous system ay sensitibo sa ano mang uri ng asoge. At dahil sa kanilang kakayahang manuot hanggang utak, ang methyl mercury at metallic mercury ang pinakamapinsalang uri nito.Sa pagkalantad sa maraming asoge, maaaring masira nang tuluyan ang utak, bato o maging ang lumalaking fetus sa sinapupunan ng isang nagdadalantao. Ang mga epekto ng asoge sa pamamaraan ng utak ay ang pagiging mainitin ang ulo, pagkamahiyain, panginginig, pagbabago ng paningin o pandinig, at pagkamalilimutin.

Paano mababawasan ng isang indibiduwal o pamilya ang panganib ng pagkakalantad sa asoge?

Maingat na isagawa at itapon ang anumang bagay na mayroong asoge, tulad ng termometro, ilaw na fluorescent o napasong gamot. Pagbawalan ang mga anak na maglaro ng asoge. Huwag din subukan na sunugin ang asoge o mga basurang mayroong asoge, sapagkat sa pagsunog nito ay makakawala ang masamang singaw sa hangin na siyang dahilan ng higit na pagkalantad sa kemikal.

Ano ang magagawa ng isang indibidwal kung sakaling magkaroon ng pagtapon o pagtagas ng asoge?

Narito ang ilan sa mga dapat tandaan sa pagsasagawa ng pag-lilinis ng tumapon o sumingaw na asoge:

  1. Umalis sa lugar na natapunan. Ilikas ang lahat, lalo na ang mga bata at alagang hayop mula sa nasabing lugar, upang hindi kumalat ang asoge.
  2. Babaan ang temperatura sa pamamagitan ng pagtuon ng termostat sa mababa. Habang malamig ang temperatura, mas kaunting singaw ang makakawala sa hangin.
  3. Isarado ang central ventilating o air conditioning systems na maaaring magpakalat sa hangin mula sa pinangyarihan papunta sa ibang bahagi ng kabahayan o gusali.
  4. Buksan ang mga bintana o iba pang pintuan upang ang hangin mula sa labas ay makapasok sa silid.
  5. Bago linisin ang natapong asoge, tanggalin ang mga alahas sa mga kamay upang hindi dumikit ang asoge sa anumang metal. Magpalit ng lumang damit at sapatos na maaari ng itapon sakaling makontamina ng asoge. Magsuot ng mga gomang guwantes at  salaming pamprotekta ng mga mata.
  6. Pigilin ang pagtagas o pagtapon sa pamamagitan ng paglalagay ng masking tape o duct tape sa paligid, upang makulong ang asoge bago linisin.
  7. Pulutin ang anumang makikitang tumulong asoge sa pamamagitan ng paggamit ng dalawang matigas na papel  sa pagtipon ng mga tulo at pagkatapos ay sandukin ito. Maaari ring gumamit ng eye dropper sa pagkuha ng mga tulo.
  8. Ilagay ang mga nabasag na bagay at lahat ng mga ginamit  na panlinis ng asoge sa isang plastik na lalagyan o zip lock bags. Siguruhing selyado ang pinaglagyan.
  9. Matapos linisin ang mga kalat, hayaang tuluyan na mahanginan ang silid o natapunang lugar ng hangin mula sa labas sa loob ng dalawang araw

Kapag lubhang marami ang natapong asoge, mangyari lamang na ipagbigay-alam sa lokal na health department o sa Environmental Management Bureau Regional Office para sa nararapat na tulong.

Para sa mga karagdagang katanungan, makipag-ugnayan sa:

Chemicals Management Section
Environmental Quality Division
ENVIRONMENTAL MANAGEMENT BUREAU
Department of Environment and Natural Resources
Visayas Avenue, Diliman, Quezon City
Telefax nos. 92022 63 & 9281185


www.emb.gov.ph